Radość, smutek, złość czy strach, towarzyszą nam każdego dnia. Nie każdy uczeń potrafi jednak powiedzieć, jak się czuje i co jest przyczyną jego samopoczucia. Czasami komunikuje swoje emocje poprzez zachowanie, gesty, mimikę lub reakcje ciała, a my jako partnerzy komunikacyjni nie zawsze potrafimy właściwie odczytać mowę ciała.
AAC może pomóc uczniowi opowiedzieć o tym, co przeżywa, nawet jeśli nie potrafi wyrazić tego za pomocą mowy.
Od czego zacząć?
Na początek proponuję sześć słów: RADOŚĆ, SMUTEK, ZŁOŚĆ, STRACH, ZDZIWIENIE, WSTRĘT.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie symbole należy wprowadzić jednocześnie. Warto rozpocząć od emocji i stanów, które najczęściej pojawiają się w codziennym życiu konkretnego ucznia.
W swojej pracy staram się wykorzystywać naturalne sytuacje, w których mogę pokazać znaczenie danego słowa.
Kiedy uczeń cieszy się z ulubionej aktywności, mogę wskazać symbol RADOŚĆ i powiedzieć: „Widzę, że się cieszysz”. Gdy sama jestem zmęczona, pokazuję symbol ZMĘCZENIE i mówię: „Jestem zmęczona”.
W ten sposób nie tylko wprowadzam nowe słownictwo, ale również pokazuję, jak można mówić o własnych emocjach i samopoczuciu - modeluję tą sytuację.
Jak rozwijać słownictwo emocji?
Zachęcam do wykorzystywania prostych aktywności, które pozwalają uczniowi poznawać znaczenie symboli w różnych sytuacjach.
1. Jak się dzisiaj czuję?
Podczas porannego spotkania udostępniam uczniom tablice emocji. Modeluję komunikaty dotyczące własnego samopoczucia i daję im możliwość opowiedzenia o swoich emocjach Nie wymagam wskazania symbolu ani nie narzucam odpowiedzi.
2. Emocje bohaterów
Podczas oglądania ilustracji, czytania książki lub krótkiej historyjki wskazuję symbole emocji i komentuję sytuację, np. „Dziewczynka jest smutna. Zgubiła zabawkę” albo „Chłopiec się cieszy. Dostał prezent”.
3. Co czuję podczas zabawy?
Wykorzystuję codzienne aktywności – wspólną grę, zabawę ruchową czy wykonywanie pracy plastycznej. Pokazuję, że możemy odczuwać różne emocje, a każdą z nich można zakomunikować.
Nie zgadujmy emocji za ucznia
To zasada, na którą szczególnie chcę zwrócić uwagę.
Nie zawsze uśmiech oznacza radość, a płacz smutek. Zachowanie ucznia może mieć różne przyczyny, dlatego nie powinniśmy automatycznie przypisywać mu określonych emocji.
Zamiast stwierdzać: „Jesteś zły”, mogę powiedzieć: „Widzę, że coś jest trudne. Zastanawiam się, czy czujesz złość” i pokazać odpowiedni symbol.
Warto dać uczniowi możliwość potwierdzenia, zaprzeczenia lub wybrania innego komunikatu.
Celem AAC nie jest nauczenie ucznia wskazywania emocji oczekiwanej przez dorosłego, ale umożliwienie mu wyrażania tego, co rzeczywiście przeżywa.
Gdzie i z kim rozwijać te umiejętności?
Słownictwo emocji warto modelować nie tylko podczas zajęć terapeutycznych. Zachęcam do korzystania z symboli podczas porannych rozmów, zabaw, przerw, wspólnych posiłków, wycieczek oraz codziennych sytuacji w domu.
Ważne, aby z tablicy emocji korzystali również nauczyciele, rodzice, opiekunowie i inne osoby towarzyszące uczniowi.
Dzięki temu uczeń może przekonać się, że o emocjach można komunikować się w różnych miejscach, z różnymi osobami i w dowolnym momencie dnia.
Jak przygotować materiał AAC?
Proponuję prostą tablicę z sześcioma czytelnymi symbolami przedstawiającymi wybrane emocje.
Warto zadbać o to, aby symbole były zgodne z systemem AAC, z którego korzysta uczeń. Sama ilustracja twarzy nie zawsze wystarczy do zrozumienia znaczenia emocji, dlatego zachęcam do łączenia symboli z konkretnymi sytuacjami, doświadczeniami i rozmową.
Tablica powinna być dostępna przez cały dzień, a nie wyłącznie podczas zajęć poświęconych emocjom.
Darmowy materiał AAC – „Jak się czuję?”
📌 Do dzisiejszego wpisu przygotowałam bezpłatną tablicę AAC z sześcioma symbolami emocji i stanów, którą można wykorzystać podczas zajęć edukacyjnych, terapii oraz codziennych rozmów z uczniem.
- przykładowa tablica emocji:
Zachęcam, aby nie traktować jej wyłącznie jako pomocy do rozpoznawania emocji na obrazkach. Niech stanie się przede wszystkim narzędziem, dzięki któremu uczeń może opowiedzieć o sobie.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz